يعنى على بن أبى طالب عليه السّلام گفت كه : رسول خداى تعالى گفت ، در خواب چنان ديدم كه ميروم و گوسفندان سياه در قفاى من ميروند و از پى آن گوسفندان گوسفندانى ديگر خاك رنگ برآمدند و متابعت كردند تعبير اين چگونه باشد ؟ - علىّ بن - ابى طالب عليه السّلام گفت : من گفتم كه : تعبير اين آن ميدانم كه عرب ترا مسخّر شود و از پى ايشان عجم مسخّر تو گردد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : جبرئيل عليه السّلام همين تعبير كرده است . مقاتل حيّان و جمعى ديگر گفتند كه : مراد به اين كسانىاند كه در اسلام آمدند از پس رسول ( ص ) و در اسلام آيند تا روز قيامت . سهل ساعدى روايت كرد از رسول ( ص ) كه گفت : در اصلاب مردان از أمّتان من مردانى و زنانى باشند كه در بهشت شوند بىحساب و متأخّران أمّت بحقيقت قرآن و شريعت از رسول ( ص ) آموخته‌اند و مىآموزند چون چنين باشد همه باوى باشند . گفت : جمعى ديگر از ايشان چنان كه عرب از فرزندان ابراهيم‌اند عجم نيز از فرزندان وىاند پس از ايشان باشند . [ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ ] هنوز بايشان نرسيده‌اند و زود باشد كه بايشان رسند و اوست آن خداى كه عزيز و حكيم است در تمكين كردن وى مردى أمّى را از چنين كارى بزرگ و اختيار كردن وى « 1 » را به اين كار از ميان جملهء خلايق و فرستادن وى برسالت بخلق اوّلين و آخرين [ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ ] اين فضل خداست بآنكس دهد كه خواهد و حكمت وى اقتضا كند و او خداوند فضلى بزرگ و بزرگوار است بفرستادن رسول ( ص ) بخلقان آنگه حق سبحانه و تعالى مثل زد جهودان را در آنكه ايشان را از توراة خواندن بجز از رنج نفعى ديگر نبود بدراز گوشى كه بار گران كشد و او را از آن بار جز رنج نصيبى ديگر نباشد ، گفت : مثل آن كسانى كه

--> ( 1 ) - در بعضى نسخ : « اختيار كردن وى او را » و متن را هم مانند اين ميتوان خواند زيرا بناى قدماء در دو كلمهء متماثل متتابع بر كتابت يكى و تكرار آن در تلفّظ بوده است پس در مثل همين مورد « وى » را يك مرتبه مينوشتند و در تلفّظ مكرّر ميكردند يعنى چنين ميشده « اختيار كردن وى وى را » .